Opzegtermijn en plaatsingsovereenkomst in de kinderopvang

Kinderopvang gaat volgens artikel 1.52, lid 1 van de Wet kinderopvang "op basis van een schriftelijke overeenkomst tussen de houder van een kindercentrum of van een gastouderbureau en de ouder". Meer zegt de wet niet over de inhoud. Wat er in de overeenkomst moet staan, volgt uit wat Dienst Toeslagen en de ouder nodig hebben voor de kinderopvangtoeslag. Hoe je opzegt, wanneer de overeenkomst eindigt en wat er bij annuleren gebeurt, staat in de algemene voorwaarden die je met de ouder afspreekt.

Dit artikel gaat over dagopvang en buitenschoolse opvang in een kindercentrum. Voor gastouderopvang bestaan aparte voorwaarden.

De algemene voorwaarden 2025

De Algemene voorwaarden voor Kinderopvang, Dagopvang en Buitenschoolse opvang, versie 2025 zijn opgesteld door de Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) en de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK). Ze vervangen de voorwaarden uit 2017. De BMK schrijft dat ze in december 2024 zijn aangepast en ingaan per 1 januari 2025, en dat haar leden ermee werken.

Twee dingen om te onthouden:

• Ze gelden niet vanzelf. Artikel 2 zegt dat ze van toepassing zijn op de overeenkomst tussen de ondernemer en de ouder. Dat werkt alleen als je ze in de overeenkomst van toepassing verklaart. Ben je geen lid van BK of BMK, dan mag je eigen voorwaarden gebruiken; de regels hieronder gelden dan alleen als jouw voorwaarden ze overnemen.
• Ze zijn kort. Wachtlijst, inschrijfgeld, een aanbod met acceptatietermijn en het wijzigen van dagen staan er niet in. Veel organisaties regelen dat in eigen aanvullende voorwaarden.

De artikelnummers hieronder zijn die van de versie 2025.

Wat in de overeenkomst hoort

De Belastingdienst schrijft dat ouders de toeslag kunnen aanvragen "zodra u het contract met de opvang hebt getekend", en uiterlijk binnen drie maanden nadat de opvang is gestart. Een getekende overeenkomst ruim voor de startdatum helpt ouders dus.

Let op het verschil tussen twee data in de voorwaarden: de ingangsdatum is de dag waarop de overeenkomst is aangegaan, de aanvangsdatum de dag waarop de opvang begint.

Van wachtlijst tot plaatsing

De algemene voorwaarden regelen de wachtlijst en het aanbod niet. Wel moet je volgens bijlage 1 ouders informatie geven over onder meer de plaatsingsprocedure, de inschrijfvoorwaarden en inschrijfkosten, de annuleringsvoorwaarden en annuleringskosten en de geldende opzegtermijn. Leg dus zelf vast hoe je de wachtlijst ordent, hoe lang een aanbod geldig is en of je inschrijfgeld vraagt, en geef ouders die informatie voordat ze tekenen.

Voor de aanvangsdatum nodig je de ouder uit voor een plaatsingsgesprek (artikel 4). Daarin bespreek je onder meer de gegevens en BSN's, de wenperiode, de bijzonderheden van het kind, uitstapjes en foto's. De afspraken bevestig je schriftelijk.

Annuleren voor de start

Tussen de ingangsdatum en de aanvangsdatum mag de ouder annuleren (artikel 3, lid 1):

• Minder dan een maand voor de aanvangsdatum: je mag annuleringskosten rekenen tot ten hoogste één maand opvang.
• Meer dan een maand ervoor: alleen de kosten die je werkelijk al hebt gemaakt.

Is de overeenkomst op afstand gesloten, bijvoorbeeld via internet, dan heeft de ouder daarnaast een herroepingsrecht van veertien dagen na het sluiten, zonder kosten en zonder reden (artikel 3, lid 2).

Duur en automatisch einde

Volgens artikel 5, lid 1 loopt de overeenkomst:

• voor dagopvang tot de dag dat het kind vier jaar wordt;
• voor buitenschoolse opvang tot de dag dat het kind twaalf jaar wordt.

Je mag een kortere of langere duur afspreken (lid 2). Dat is bij de bso relevant: de Wet kinderopvang (artikel 1.1) rekent opvang tot de eerste dag van de maand waarin het voortgezet onderwijs begint. Een kind van twaalf in groep 8 mag dus nog naar de bso, maar dan moet de overeenkomst daar op uitkomen. Verlengen gaat schriftelijk; stilzwijgend verlengen kan niet (lid 3). De overeenkomst eindigt dan van rechtswege, zonder opzegging (artikel 6, lid 1).

Opzeggen

Artikel 6 regelt de tussentijdse opzegging:

• De ouder mag altijd opzeggen, zonder reden, met een opzegtermijn van één maand.
• De ondernemer zegt alleen op met een gegronde reden, gemotiveerd, met een redelijke termijn van ten minste één maand. Voorbeelden uit lid 3: een betalingsachterstand van twee maanden of meer, een verstoorde vertrouwensrelatie, of een bedrijfseconomische noodzaak.
• Bij een betalingsachterstand van twee maanden of meer mag de ondernemer met onmiddellijke ingang opzeggen. In de betalingsherinnering moet je daarvoor waarschuwen, ten minste veertien dagen voordat die bevoegdheid ontstaat (artikel 12, lid 4).
• Zegt de ondernemer op, dan mag de ouder direct opzeggen.
• Opzeggen gaat met een schriftelijke verklaring; e-mail telt ook.

De termijn gaat in op de dag dat de opzegging is ontvangen (lid 6). Als ontvangstdatum geldt de datum van het poststempel, van de e-mail of van de elektronische verzending, tenzij de ouder een latere datum noemt. Er staat niets over opzeggen per de eerste of het einde van de maand: een opzegging kan op elke dag ingaan. Tijdens de opzegtermijn lever je opvang en betaalt de ouder de prijs (lid 7).

Opzeggen bij een prijsverhoging

Je mag de prijs eenmaal per kalenderjaar wijzigen, met een aankondiging ten minste 40 dagen vooraf en na advies van de oudercommissie (artikel 11). Zegt een ouder op in de 40 dagen voor tot 14 dagen na de ingangsdatum van de nieuwe prijs, dan geldt geen opzegtermijn (artikel 11, lid 8).

Rekenvoorbeeld: de einddatum bepalen

Sanne, geboren op 9 februari 2024, gaat sinds 1 september 2025 twee dagen per week naar de dagopvang. Er is niets afgesproken over de duur, dus volgens artikel 5 loopt de overeenkomst tot 9 februari 2028.

Haar ouders mailen op maandag 9 november 2026 dat ze opzeggen.

1. Ontvangstdatum: 9 november 2026, de datum van de e-mail.
2. Opzegtermijn: één maand, dus tot 9 december 2026.
3. Tot en met die dag lever je opvang op haar vaste dagen en factureer je die.

Schrijven de ouders "wij zeggen op per 31 januari 2027", dan geldt die latere datum en loopt de overeenkomst tot 31 januari 2027.

Nu met een prijswijziging. Je hebt op 2 november 2026 een nieuwe prijs per 1 januari 2027 aangekondigd. De periode van artikel 11, lid 8 loopt dan van 22 november 2026 (40 dagen voor 1 januari) tot en met 15 januari 2027 (14 dagen erna). Hadden de ouders niet op 9 november maar op 1 december 2026 opgezegd, dan geldt geen opzegtermijn en kan de overeenkomst direct eindigen.

Zeggen ze niet op, dan eindigt de overeenkomst automatisch op 9 februari 2028, haar vierde verjaardag. Gaat Sanne daarna naar de bso, dan is dat een nieuwe overeenkomst.

Dagen wijzigen

Minder of andere dagen staan niet in de algemene voorwaarden. Artikel 17 gaat alleen over het wijzigen van de voorwaarden zelf, en dat moet je met de ouder overeenkomen. Leg in je eigen voorwaarden vast:

• of minder dagen een wijziging is die je moet goedkeuren, of een gedeeltelijke opzegging met de opzegtermijn van een maand;
• wanneer een ruil van dag kan, bijvoorbeeld alleen als er plek is op de nieuwe dag;
• wat de ouder kan doen als je een wijziging niet goedkeurt.

Bevestig elke wijziging schriftelijk, met de nieuwe uren per maand en de ingangsdatum. De ouder heeft ze nodig voor de toeslag.

Het einde van de overeenkomst en de kinderopvangtoeslag

Een einddatum heeft gevolgen bij de ouder en bij jou:

• De ouder geeft binnen 4 weken aan Dienst Toeslagen door dat de opvang stopt, meer of minder uren afneemt, of naar een nieuwe opvang gaat. Bij de overstap van dagopvang naar bso noemt de Belastingdienst dat een nieuw contract, ook op dezelfde locatie: de ouder stopt de toeslag voor dagopvang en geeft het bso-contract door.
• Jij levert in de maandlevering per kind de ingangs- en einddatum van de schriftelijke overeenkomst (Awir, artikel 38, lid 4, onderdeel e). Een vergeten einddatum laat het kind doorlopen in je levering, terwijl de ouder de toeslag heeft gestopt.
• De uren tijdens de opzegtermijn factureer je en tellen mee in de levering en de jaaropgave van die maanden.

Veelgemaakte fouten

• Opzeggen alleen per het einde van de maand toestaan. De algemene voorwaarden laten de termijn ingaan op de ontvangstdatum, op elke dag van de maand.
• De bso-overeenkomst laten doorlopen na het twaalfde jaar. Zonder afspraak eindigt hij van rechtswege. Wil het kind blijven tot de brugklas, spreek dan schriftelijk een langere duur af.
• Stilzwijgend verlengen. Dat sluiten de voorwaarden uit.
• De vierde verjaardag niet als einddatum vastleggen. Ook zonder opzegging eindigt de overeenkomst; zet die datum in je administratie en in de maandlevering.
• Verwijzen naar de algemene voorwaarden zonder ze mee te sturen. Ze gelden alleen als ze deel uitmaken van de overeenkomst.
• Inschrijfgeld of annuleringskosten rekenen die de ouder niet kende. Bijlage 1 vraagt dat je ze vooraf meldt.