Personenregister Kinderopvang: inschrijven, koppelen en continue screening

Wie in de kinderopvang werkt, moet ingeschreven staan in het Personenregister Kinderopvang (PRK) en gekoppeld zijn aan de organisatie waar hij werkt. Het register maakt continue screening mogelijk: elke dag wordt gecontroleerd of iemand een strafbaar feit heeft gepleegd dat van belang is voor werken met kinderen. DUO beheert het register. De verplichting staat in de Wet kinderopvang.

Wat de wet vraagt

Artikel 1.48d van de Wet kinderopvang regelt dat iedereen die een verklaring omtrent het gedrag (VOG) moet hebben, zich inschrijft in het personenregister. Artikel 1.50 noemt voor kindercentra wie dat zijn, en in het vierde lid staat de kern:

Voor gastouderbureaus geldt hetzelfde (artikel 1.56, derde lid). Een gastouder kan pas beginnen na inschrijving, registratie en koppeling aan het gastouderbureau (artikel 1.56b, vierde lid).

Wie moet zich inschrijven

Volgens DUO moet iedereen die woont of werkt op een plek waar kinderen worden opgevangen zich inschrijven. Concreet:

• vaste en tijdelijke medewerkers;
• uitzendkrachten, zelfstandigen en invallers;
• stagiairs en vrijwilligers;
• bestuurders en eigenaren van kinderopvangorganisaties (alleen natuurlijke personen), ook bij een eenmanszaak;
• gastouders en hun volwassen huisgenoten, en minderjarige stagiairs en vrijwilligers bij gastouders.

Ook wie geen contract heeft maar structureel aanwezig is, valt eronder: iemand die minstens één keer in de drie maanden ten minste een half uur tijdens opvanguren op de locatie is. Denk aan een vaste klusjesman of een kok.

Vindt de opvang plaats in het huis van de ouders, dan hoeft alleen de gastouder zich in te schrijven.

Stap voor stap

1. VOG aanvragen. De medewerker vraagt een VOG aan met functieaspect 84 (zorg voor minderjarigen) en 86 (kinderopvang). Bij de inschrijving mag de VOG niet ouder dan twee maanden zijn.
2. Inschrijven. De medewerker schrijft zich in via het personenregister. Online kost dat € 12, met een papieren formulier € 25.
3. Koppelverzoek. De medewerker stuurt via het register een koppelverzoek naar de organisatie of het gastouderbureau.
4. Koppelen. De organisatie koppelt de medewerker aan zich. Pas dan is de inschrijving compleet.
5. Beginnen. Vanaf dat moment mag de medewerker werken.

Wie al ingeschreven staat, hoeft bij een nieuwe werkgever geen nieuwe VOG aan te vragen. De nieuwe organisatie koppelt de medewerker, en de vorige werkgever ontkoppelt.

Voorbeeld: een invalkracht via het uitzendbureau

Een kinderdagverblijf zoekt voor maandag een invalkracht. Het uitzendbureau stuurt Sanne, die al twee jaar in de kinderopvang werkt en ingeschreven staat. Het kinderdagverblijf moet Sanne vóór maandagochtend aan de eigen organisatie koppelen. Zonder die koppeling mag ze niet beginnen, ook al staat ze in het register en heeft ze ervaring.

DUO raadt uitzendkrachten aan ingeschreven te blijven, ook als ze even niet in de kinderopvang werken. Komen ze terug, dan hoeft de organisatie alleen te koppelen. Wordt iemand niet opnieuw ingehuurd, dan ontkoppelt de organisatie diegene.

Wat de continue screening doet

Na de inschrijving controleert Justid, de Justitiële Informatiedienst, elke dag of de ingeschreven persoon een strafbaar feit heeft gepleegd dat relevant is voor werken in de kinderopvang. Komt er een signaal, dan moet de persoon een nieuwe VOG aanvragen. Zonder nieuwe VOG mag hij niet meer in de kinderopvang werken.

Omdat de screening doorloopt, hoeft een ingeschreven medewerker niet periodiek een nieuwe VOG aan te vragen. Voor de organisatie is de koppeling in het register het bewijs dat iemand mag werken.

Gastouders en hun huisgenoten

Bij gastouderopvang is het huis van de gastouder de opvanglocatie. Daarom schrijven niet alleen de gastouder, maar ook de volwassen huisgenoten zich in. Minderjarige stagiairs en vrijwilligers bij een gastouder staan ook in het register. Het gastouderbureau koppelt de gastouder; pas na inschrijving, registratie en koppeling mag de gastouder beginnen (artikel 1.56b, lid 4).

Vangt de gastouder op bij de ouders thuis, dan hoeft volgens DUO alleen de gastouder zich in te schrijven: de huisgenoten van het gezin zelf vallen er niet onder.

Let als gastouderbureau op veranderingen in het huishouden van een gastouder. Gaat er een volwassene bij de gastouder wonen, of wordt een kind in huis volwassen, dan moet ook die persoon ingeschreven en gekoppeld zijn.

Gevolgen voor het rooster en de ratio

Een medewerker die niet gekoppeld is, mag niet werken, dus ook niet meetellen voor de beroepskracht-kindratio. Plan je iemand in die nog niet gekoppeld is, dan klopt de bezetting op papier, maar niet volgens de wet. De gemeente kan handhaven als personen niet op tijd zijn ingeschreven en gekoppeld.

Let daarom vooral op:

• nieuwe medewerkers, die je pas inroostert na de koppeling;
• invallers en uitzendkrachten, die je aan je eigen organisatie moet koppelen;
• stagiairs en vrijwilligers, die zich ook moeten inschrijven.

Wat je als organisatie vastlegt

Leg per medewerker vast sinds wanneer hij aan je organisatie gekoppeld is. Dan kun je bij een inspectie laten zien dat iedereen op het rooster gekoppeld was op de dag dat hij werkte. Over de inhoud van de VOG zelf leg je niets vast; de screening loopt via het register.