Hoeveel kinderen mag een gastouder opvangen?

Een gastouder vangt kinderen op in een gezinssituatie, en daar hoort een kleine groep bij. Hoe klein, staat in artikel 28 van het Besluit kwaliteit kinderopvang: maximaal zes kinderen tegelijk, met strengere grenzen voor de jongste kinderen. Sinds 1 juli 2026 tellen de eigen kinderen van de gastouder mee tot 8 jaar in plaats van tot 10 jaar. In dit artikel lees je hoe je de grenzen toepast, wanneer eigen kinderen meetellen, en hoe het gastouderbureau en de GGD erop letten.

De regel: zes kinderen, met grenzen per leeftijd

Artikel 28, lid 1 zegt dat bij een gastouder maximaal zes kinderen tot 13 jaar gelijktijdig worden opgevangen, waarbij eigen kinderen tot 8 jaar worden meegerekend. Lid 2 legt binnen die groep van zes nog drie grenzen:

De grenzen zijn genest. Een baby van acht maanden is jonger dan 1, jonger dan 2 én jonger dan 4 jaar, en telt dus in alle vier de regels mee. Een kind van drie jaar telt mee voor de zes en voor de vijf, maar niet voor de vier en de twee.

Ook de Wet kinderopvang legt de zes vast: artikel 1.1 definieert gastouderopvang als de gelijktijdige opvang van ten hoogste zes kinderen. Wie meer kinderen opvangt, biedt dus geen gastouderopvang in de zin van de wet.

Tegelijk, niet per dag

Alle grenzen gaan over gelijktijdige opvang. Over de hele dag mogen er meer dan zes verschillende kinderen komen, zolang er op geen enkel moment meer dan zes zijn. Let wel op de overgangen: als het ene kind om 12.30 uur wordt opgehaald en het volgende om 12.15 uur wordt gebracht, zijn ze een kwartier lang allebei bij je.

Leeftijd op het moment zelf

Een kind dat vandaag 1 jaar wordt, telt vanaf vandaag niet meer mee als kind tot 1 jaar. Omgekeerd verandert een groep die in januari klopt in de loop van het jaar: een nieuwe baby erbij kan de grens van twee kinderen tot 1 jaar overschrijden, ook als het totaal nog onder de zes blijft.

Wanneer tellen eigen kinderen mee?

Eigen kinderen van de gastouder tot 8 jaar tellen mee, ook als ze niet "opgevangen" worden maar gewoon thuis zijn (artikel 28, lid 1). Tot 1 juli 2026 lag die grens op 10 jaar; de Rijksoverheid en Ondernemersplein melden de verlaging als onderdeel van de nieuwe regels voor gastouderopvang.

De Wet kinderopvang beschrijft in artikel 1.1 preciezer wie er meetelt: een bloedverwant of aanverwant in de neergaande lijn van de gastouder of diens partner, die in belangrijke mate door hen wordt onderhouden, op hetzelfde woonadres staat ingeschreven in de basisregistratie personen en nog geen 8 jaar is. Een pleegkind tot 8 jaar wordt daarmee gelijkgesteld. Ook een kind van de partner telt dus mee.

Eigen kinderen van 8 jaar en ouder tellen niet mee. Een gastouder met een zoon van 9 en een dochter van 11 mag naast hen dus nog zes kinderen opvangen.

De eigen kinderen tellen ook mee voor de leeftijdsgrenzen in lid 2. Lid 2 spreekt over "de groep bedoeld in het eerste lid", en daar horen de eigen kinderen tot 8 jaar bij. Een gastouder met een eigen baby kan er dus nog maar één andere baby bij hebben.

Een tweede volwassene en de achterwacht

Het maximum hangt niet af van het aantal volwassenen in huis. Artikel 28 kent geen hoger aantal als de partner van de gastouder thuis is of meehelpt. Zes is zes.

Wat de regels wel vragen, is een achterwacht. Artikel 27, lid 4 van het Besluit kwaliteit kinderopvang zegt dat de gastouder tijdens de opvanguren telefonisch bereikbaar is en zorgt voor een andere volwassene die:

• tijdens de opvanguren telefonisch bereikbaar is;
• bij een calamiteit binnen vijftien minuten bij de voorziening voor gastouderopvang aanwezig kan zijn.

Ondernemersplein noemt dit de achterwacht. Een buurvrouw, een familielid of de partner die in de buurt werkt kan die rol hebben, zolang de vijftien minuten haalbaar zijn. Zorg dat je weet wie het is op elke opvangdag, ook als je vaste achterwacht op vakantie is.

Voorbeelden: mag het of niet?

In de tabel staan steeds de kinderen die tegelijk bij de gastouder zijn, eigen kinderen inbegrepen.

Bij vier van de vijf samenstellingen die niet mogen, zit het probleem niet in het totaal maar in een van de leeftijdsgrenzen.

Hoe het gastouderbureau en de GGD het controleren

Het gastouderbureau bezoekt elk adres waar opvang plaatsvindt ten minste één keer per jaar, en inventariseert ten minste jaarlijks samen met de gastouder de veiligheids- en gezondheidsrisico's (artikel 21, lid 2 van het Besluit kwaliteit kinderopvang). De gastouder informeert het bureau over elke verandering in de voorziening voor gastouderopvang (artikel 27, lid 3). Een nieuw eigen kind of pleegkind meld je dus ook, omdat het de ruimte in je groep verandert.

In de praktijk ziet het bureau de samenstelling vooral terug in de planning: welke kinderen op welke dagen en tijden bij welke gastouder zijn. Wie die planning bijhoudt, ziet vooraf of een nieuw kind past.

De GGD onderzoekt als toezichthouder elk jaar ten minste de helft van de geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang, en elke voorziening ten minste eens per drie jaar (artikel 1.62, lid 3 van de Wet kinderopvang). Het onderzoek gaat over de naleving van de kwaliteitseisen, waaronder het aantal kinderen.

Blijkt dat een gastouder de regels niet naleeft, dan kan de gemeente de houder een schriftelijke aanwijzing geven (artikel 1.65). Volgt de houder die niet op, dan kan de gemeente verbieden de exploitatie voort te zetten (artikel 1.66). Een onherroepelijke aanwijzing of een exploitatieverbod wordt vermeld in het Landelijk Register Kinderopvang (artikel 1.81), waar ouders het kunnen zien.

Gevolgen voor de kinderopvangtoeslag

Ouders hebben recht op kinderopvangtoeslag voor gastouderopvang in een geregistreerde voorziening voor gastouderopvang (artikel 1.5, lid 1 van de Wet kinderopvang), en geven daarvoor het LRK-nummer door aan Dienst Toeslagen (artikel 1.4). Een gastouder die zich niet aan de regels houdt, zet daarmee de opvang op het spel: bij een exploitatieverbod stopt de opvang en moeten de ouders iets anders zoeken.

Voor de eigen kinderen van de gastouder geldt iets anders. Gastouderopvang is volgens artikel 1.1 opvang door een ander dan de ouder die toeslag krijgt. Voor de eigen kinderen in de eigen opvang krijgt een gastouder dus geen toeslag. Sinds 1 juli 2026 heeft een gastouder wel recht op toeslag als de eigen kinderen naar een andere gastouder gaan; voorheen kon dat alleen bij een kinderdagverblijf of bso. Hoeveel toeslag ouders krijgen, hangt onder meer af van de maximum uurprijs.

Veelgemaakte fouten

• Alleen het totaal tellen. Zes kinderen kan kloppen terwijl er drie baby's zijn. Controleer altijd alle vier de grenzen.
• De eigen kinderen vergeten. Een eigen kind van 4 dat thuis is van school, telt mee, ook als het niet "op de opvang" zit.
• Nog rekenen met 10 jaar. Sinds 1 juli 2026 tellen eigen kinderen mee tot 8 jaar. Een eigen kind van 9 telt niet meer mee.
• Overlap bij brengen en halen. Een kind dat later wordt opgehaald dan gepland, kan net te veel zijn als het volgende kind al is gebracht.
• De groep niet opnieuw bekijken als kinderen ouder worden of erbij komen. Een eigen baby of een nieuw plaatsingskind verandert de ruimte voor iedereen.
• Geen achterwacht voor vandaag. Een achterwacht die op vakantie is of niet binnen vijftien minuten kan komen, telt niet.